Thứ Tư, 26 tháng 8, 2026

Cuộn tranh giấu trong tay áo - xuân hoạ của Torii Kiyonaga

 Sode no maki (袖の巻) hay "Cuộn tranh giấu trong tay áo" của Torii Kiyonaga (1752-1815),  được xuất bản lần đầu vào năm 1785 niên hiệu Tenmei thời Edo. Kiyonaga thuộc một trong những hoạ sĩ ukiyo-e có tầm ảnh hưởng nhất tại Edo vào cuối thế kỷ 18, ông đã sáng tác bộ này vào thời kì đỉnh cao trong sự nghiệp của mình. Sode no maki được coi là kiệt tác của dòng tranh shunga, loạt tranh sử dụng định dạng hashira-e (tranh khổ ngang hẹp và dài thường dùng để dán lên cột nhà) tạo nên một bố cục ấn tượng đầy sáng tạo. 

Cuộn tranh khắc họa 11 cảnh ân ái của các cặp đôi thuộc mọi tầng lớp xã hội thời Edo – từ thanh thiếu niên, dân làng làm nông cho đến các nhân vật lịch sử thuộc tầng lớp quý tộc – (cùng với tờ thứ 12 mô tả các chi tiết giải phẫu cơ thể được cách điệu). Phong cách đặc trưng của Kiyonaga – như cách cắt cúp cận cảnh nhân vật, những đường nét uốn lượn mềm mại gợi tả chuyển động cơ thể, cùng biểu cảm khuôn mặt phong phú và tinh tế – đã mang lại cho mỗi cảnh vẽ một câu chuyện và chiều sâu cảm xúc riêng biệt, giúp tác phẩm vượt xa khỏi tính chất khiêu dâm đơn thuần. Loạt tranh cũng thể hiện sự đa dạng đáng kinh ngạc trng cách khắc họa nhân vật, bao gồm những hình ảnh đầy tình cảm như người phụ nữ mang thai với dải đai đỡ ​​bụng, người phụ nữ bán củi ở làng Ohara cùng người tình, và một cảnh hư cấu về hai nhân vật lịch sử huyền thoại là Ushiwaka-maru cùng Công chúa Joruri.

Sode no maki gồm 12 mộc bản riêng lẻ được bồi thành một cuộn tranh liền mạch; thiết kế này cho phép cuộn tranh được giấu gọn kín đáo trong tay áo kimono truyền thống – chính ý tưởng này đã tạo nên tên gọi của tác phẩm. Toàn bộ cuộn tranh có chiều cao khoảng 12,8 cm và chiều dài gần 9 mét, trong khi mỗi bức tranh đơn lẻ có kích thước trung bình khoảng 13 cm (cao) và 68 cm (rộng).














Nguồn: https://lapis.nichibun.ac.jp/enp/SearchBooks/BySaku



Thứ Năm, 13 tháng 8, 2026

Liễu ngõ hoa tường - xuân hoạ của Kikukawa Eizan

Hoạ sách xuân hoạ ukyo-e Kingai-sho 錦街抄 (Cẩm nhai sao) của Kikugawa Eizan 菊川英山, xuất bản khoảng năm 1815. Đây là tập hợp các bản in khắc gỗ khắc họa hình ảnh quyến rũ của những đôi nam nữ cùng khung cảnh ở khu phố đèn đỏ Yoshiwara.

Kikukawa Eizan (1787–1864), hoạ sĩ ukiyo-e lừng danh vào cuối thời Edo và là người sáng lập "Trường phái Kikukawa". Thời trẻ, ông theo học cha mình là Kikukawa Eiji (một thành viên của hoạ phái Kanō), và là học trò của Suzuki Nanrei. Về sau, thông qua việc giao lưu với các hoạ sĩ như Hokkei và Toyokuni, ông đã tiếp thu những kỹ thuật từ trường phái Hokusai.

Eizan là người đã vực dậy thể loại bijin-ga (mĩ nhân hoạ) sau khi Utamaro qua đời, ban đầu ông tạo dựng danh tiếng bằng cách mô phỏng phong cách của Utamaro, và đã nhanh chóng lấp đầy khoảng trống thị trường trước khi định hình "phong cách Eizan" độc đáo của riêng mình. Cách thể hiện hình ảnh mĩ nhân trong tranh của ông đã thay đổi từ những dáng hình đầy đặn, gợi cảm đặc trưng của giai đoạn đầu (khi còn mô phỏng Utamaro) sang phong cách mang vẻ đẹp thanh tao, nhỏ nhắn và tinh tế tựa búp bê ở giai đoạn giữa và cuối sự nghiệp. Vào giữa thời kỳ Bunka và Bunsei – giai đoạn mà xu hướng hưởng lạc, sa đà vào lối sống phóng túng đang thịnh hành – đây cũng là thời kì ông sáng tác nhiều sách tranh shunga. Vào những năm tháng cuối đời, ông dần rút lui khỏi ngành xuất bản nishiki-e (tranh mộc bản đa sắc) để tập trung sáng tác tranh bijin-ga vẽ tay (nikuhotsu-ga/ nhục bút hoạ); những tác phẩm này thể hiện những đường nét uyển chuyển, chín muồi mang phong cách nghệ thuật đặc sắc. Các học trò của ông bao gồm Eisen, Eiri và Eishin. 













Nguồn: https://lapis.nichibun.ac.jp/enp/SearchBooks/BySaku



 

Chủ Nhật, 9 tháng 8, 2026

Bộ tranh ukyo-e xuân hoạ “Tam thập lục ca tiên” của Bunchō

Tam thập lục ca tiên (Sanjūrokkasen 三十六歌仙)

Hoạ sĩ Ippitsusai Bunchō 一筆斎 文調

Bộ tranh gồm 22 bức (nếu hoàn chỉnh gồm 36 bức mitate hay diễu nhại 36 nhà thơ Nhật Bản qua thể tranh shunga) xuất bản khoảng năm 1780, cuối thời An’ei. Bunchô là một họa sĩ kiêm hoạ sĩ thiết kế tranh mộc bản, dù từng có thời gian ngắn hoạt động dưới tầm ảnh hưởng của Suzuki Harunobu, nhìn chung vẫn tránh việc sao chép đơn thuần phong cách của bậc thầy này. Khả năng nắm bắt được khí chất của nhân vật trong những biểu cảm và cử chỉ tinh tế, tạo ra một thế giới độc đáo và riêng biệt của ông.

























Nguồn: The Ehon (Ukiyo-e Shunga) Database:

https://lapis.nichibun.ac.jp/enp/SearchBooks/BySaku























Tranh xuân hoạ của Harukawa Goshichi

Hoạ sĩ: Harukawa Goshichi 春川五七

Nhan đề hoạ sách: Ehon Tegoto no Hana, còn được gọi bằng nhan đề Azuma-otoko Kyo-onna (nghĩa là "Người đàn ông Edo và người phụ nữ Kyoto"). Gồm 12 bức. Xuất bản vào đầu thời kì Bunka, 1804-8

Tác phẩm khắc họa những cảnh ân ái đầy tinh tế và tao nhã giữa một "người đàn ông Azuma" (đến từ Edo/Tokyo) và một "phụ nữ Kyoto", được thể hiện qua phong cách nghệ thuật duyên dáng, đặc trưng của truyền thống in mộc bản vùng Kamigata (khu vực Osaka/Kyoto). 














Nguồn: The Ehon (Ukiyo-e Shunga) Database: https://lapis.nichibun.ac.jp/enp/SearchBooks/BySaku