Hà Vũ Trọng Archive: Hoạ sĩ Albert Cézard ở Đông Dương

Hoạ sĩ Albert Cézard trong xưởng nghệ thuật của ông ở Hà Nội năm 1909,

Albert Cézard (1869- mất khoảng 1916) là họa sĩ và nhà đồ hoạ xuất sắc. Ông sinh năm 1869 tại Nantes trong một gia đình làm chủ tàu trường kì và có quyền lực trong công ty Đông Ấn Hà Lan (Indonesia ngày nay). Thời thơ ấu Cézard quan tâm đến nhiếp ảnh và in thạch bản. Như nhiều thanh niên Pháp thời đó,lòng yêu tự do và có máu phiêu lưu, Cézard gia nhập thuỷ quân lục chiến ở Bắc Kì, và phục vụ xong ba năm nghĩa vụ quân sự và bị vẻ đẹp của Đông Dương thu hút. Sau đó ông làm thợ xắp chữ tại xưởng in Schneider nổi tiếng ở Hà Nội, vài tháng sau ông bắt tay vào vẽ tranh biếm họa bằng cách xuất bản một tờ tuần báo, La vie Indochinoise, trong đó ông vẽ hí hoạ mọi con người sống ở xã hội thuộc địa. Sau bảy năm, 1900, ông trở lại Pháp dự các khoá học để thành thục các kĩ năng nghệ thuật. Ông đã khiến những du khách đến tham quan Triển lãm Họa sĩ Thuộc địa năm 1903 trầm trổ trước 30 bức vẽ tuyệt đẹp bằng mực tàu và bột màu; đó là loạt tranh minh họa tập thơ “Rimes Chinoises” của Pouvourville. Nhờ thành công ấy, ông có được tài trợ làm chuyến nhiệm vụ nghệ thuật ở Đông Dương và cũng lợi dụng cơ hội làm một chuyến khám phá đồng bằng sông Châu Giang ở Quảng Đông. Ông đã dành thời gian để xuất bản hai tập sách hài hước ở Hà Nội, sau đó trở về Pháp với lượng tài liệu phong phú cho phép ông cho ra đời nhiều bản vẽ và tranh vẽ trong những năm tiếp theo, và ông cũng minh hoạ cho một số tiểu thuyết thuộc địa. Cézard đã trưng bày tại triển lãm thuộc địa ở Marseille năm 1906 và Bordeaux vào năm sau đó. Tạp chí Depeche Coloniale Illustree số đặc biệt ra ngày 31 tháng 1 năm 1908 có bài “Nghệ thuật ở Viễn Đông thuộc Pháp” do Pouvourville viết chủ yếu về Cézard va đăng nhiều tranh ảnh. Ông củng với các tác giả thành danh khác như như Pierre Mille, A. Drouin, Maybon, Claude Farrere và người bạn thâm niên Pouvourville thành lập nhóm "người Pháp ở châu Á", với mục tiêu là quảng bá vẻ đẹp Đông Dương và làm cho dân ở thủ phủ Pháp yêu xứ sở mà họ đang sống.